2017 / 15  E-Bülten
GERİ
SİNAN’IN İSTANBUL’U: SOKOLLU MEHMET PAŞA KÜLLİYESİ
 
 
 
İstanbul’da, Osmanlı İmparatorluğu’nun en yüksek zamanında, ilki Kanuni Sultan Süleyman olmak üzere üç padişaha veziriazamlık yapmış büyük devlet adamı Sokollu Mehmet Paşa’nın (1506-1579) adını taşıyan iki camii bulunuyor. Biri Haliç kıyısındaki Azapkapı’da, diğeri ise Kadırga’da, Sultanahmet Camii’nden Küçük Ayasofya Camii’ne inen yokuş üzerinde yükseliyor.

Her iki caminin de mimarı Mimar Sinan olmasına rağmen, hem büyüklüğü, hem konumu, hem de mimari özellikleri itibariyle ikisi arasında daha fazla dikkat çekeni hiç şüphesiz ki Kadırga’daki Sokollu Mehmet Paşa Külliyesidir.

Her ne kadar adı Sokollu Mehmet Paşa Külliyesi olarak geçse de aslında külliyenin masrafları Sokollu Mehmet Paşa’ya ve eşi İsmihan Sultan’a ait vakıflar tarafından karşılanmıştır; hatta bazı kaynaklarda külliyenin adı İsmihan Sultan – Sokollu Mehmet Paşa Külliyesi olarak geçer.



Sinan, Sokollu Mehmet Paşa Külliyesi'ni 1571 yılında tamamladığı sırada mesleğinin de zirvesindeydi. Aynı dönemde inşa ettiği ve "ustalık eserim" dediği Selimiye Külliyesi sadece Sinan’ın kariyerinin değil, Osmanlı mimarisinin de tepe noktası sayılır.

Güney yönünde alçalan bir alan üzerine kurulmuş olan Sokollu Mehmet Paşa Külliyesi, caminin girişindeki yazıta göre, çoktan harap olmuş Aya Anastasia Kilisesi’nin üzerine inşa edilmiştir. Camiyle birlikte tekke ve medrese binalarının da bulunduğu külliyeye, avlu seviyesinin beş metre aşağısında yer alan güney uçtaki kapıdan girilir. Medresenin derslikleri geçildikten sonra çıkılan bir merdivenle avluya ulaşılır. Ortasında kubbeli, on iki kenarlı bir şadırvanın bulunduğu bu mütevazı ölçekteki avlu, tedricen yükselen caminin gölgesinde kalır.

Caminin içinde dikkat çeken ilk şey, türünün en iyi örneklerinden sayılan olağanüstü güzellikteki İznik çinileriyle süslü duvarlardır. On beş metre çapındaki ana kubbeyi, altı "fil ayağı" sütun taşır. Ayrıca camide; biri girişin üstünde, ikisi minberde ve biri de mihrapta olmak üzere, Kabe’deki Hacer’ül Esved taşından kopan toplam dört parça bulunur.

Vitray süslü doksan sekiz pencereden içeri vuran gün ışığı, sadece iç mekandaki hacim hissini genişletmekle kalmaz, Sokollu Mehmet Paşa Camii’nin Sinan’ın en incelikle tasarlanmış eserlerinden biri olduğu hakikatini de apaçık gösterir.

© Copyright 2015 T.C. İSTANBUL VALİLİĞİ
Bu e-posta, İstanbul Valiliği e-bültenine abone olduğunuz için size ulaştı.
Aboneliğinizi sonlandırmak isterseniz lütfen tıklayınız.
Facebook Twitter Google+ T.C. İstanbul Valiliği